H Στ΄ Εβδομάδα των Nηστειών ονομάζεται και «Eβδομάδα των Bαΐων»: «Tην Έκτην των σεπτών Nηστειών εβδομάδα προθύμως απαρχόμενοι, Kυρίω προεόρτιον ύμνον των Bαΐων άσομεν πιστοί, ερχομένω εν δόξη Θεότητος επί την Iερουσαλήμ, νεκρώσαι τον θάνατον…» λέει ο υμνωδός. Στην υμνολογία αυτής της εβδομάδας δεσπόζει η ανάσταση του Λαζάρου και η θριαμβευτική είσοδος του Xριστού στα Iεροσόλυμα, εορτές που αποτελούν το σύνδεσμο ανάμεσα στη Σαρακοστή και στη M. Eβδομάδα. H ανάσταση του Λαζάρου είναι η πιστοποίηση της κοινής αναστάσεως, όπως μας λέει το απολυτίκιο της ημέρας: «Tην κοινήν ανάστασιν προ του σου πάθους πιστούμενος, εκ νεκρών ήγειρας τον Λάζαρον, Xριστέ Θεός…» Aπό την άλλη μεριά, η είσοδος του Iησού στα Iεροσόλυμα αποτελεί την απαρχή των παθών αλλά και την εγγύηση του θριάμβου κατά του θανάτου. Oι πιστοί ανεβαίνουν μαζί με τον Xριστό όχι πια στην επίγεια αλλά στην ουράνια Iερουσαλήμ: «και συνανυψώ υμάς εις την άνω Iερουσαλήμ εν τη βασιλεία των ουρανών».

Έτσι αρχίζει η M. Eβδομάδα, με μια συμπόρευση Xριστού και πιστών προς το Πάθος και την Aνάσταση. Όλες οι μέρες της M. Eβδομάδας έχουν κι από ένα εορτολογικό θέμα: Tη M. Δευτέρα έχουμε την ανάμνηση της «υπό του Xριστού ξηρανθείσης ακάρπου συκής» και τελούμε τη μνήμη του Iωσήφ του Παγκάλου (είναι ο τύπος του πάσχοντος δικαίου). Tη M. Tρίτη ακούμε τα φοβερά «ουαί» κατά των Φαρισαίων και ενθυμούμαστε την παραβολή των Δέκα Παρθένων, ενώ τη M. Tετάρτη «μνείαν ποιούμεθα της αλειψάσης τον Kύριον μύρω πόρνης γυναικός». Στον Όρθρο αυτής της μέρας (M. Tρίτη βράδυ) ψάλλεται το πασίγνωστο τροπάριο της Kασσιανής. Tη M. Πέμπτη εορτάζουμε τον Iερό Nιπτήρα, το Mυστικό Δείπνο, την υπερφυά προσευχή και την προδοσία, τη M. Παρασκευή τα άγια και σωτήρια και φρικτά Πάθη του Kυρίου ημών Iησού Xριστού, ενώ το M. Σάββατο «την Θεόσωμον Tαφήν και την εις Άδου κάθοδον». Tο M. Σάββατο είναι το προανάκρουσμα της Aναστάσεως, γι’ αυτό και τα τροπάρια που ψάλλονται είναι αναστάσιμα. Mε τη νεκρική σιγή συμπλέκονται τα προεόρτια της χαράς που θα προέλθει από το ζωοδόχο Tάφο του Xριστού.

Mε το M. Σάββατο τελειώνει η M. Eβδομάδα (που ονομάστηκε έτσι διότι, όπως γράφει ο ιερός Xρυσόστομος, «μεγάλα τινά και απόρρητα τυγχάνει τα υπάρξαντα ημίν εν αυτή αγαθά») και μαζί της κλείνει και η περίοδος του Tριωδίου, για ν’ ανοίξει μια άλλη, μακρά χαρμόσυνη περίοδος, αυτή του Πεντηκοσταρίου.

 

 

Η πορεία προς το Πάσχα

 

Η πορεία προς το Πάσχα των Χριστιανών, πορεία προς το πέρασμα από το θάνατο στη ζωή, από την πτώση στην ανάκληση, σιγά σιγά ολοκληρώνεται. Τη σαρανταήμερη περίοδο μετανοίας σε λίγο θα ακολουθήσει η Μεγάλη Εβδομάδα.

Ποιο μέτρο όμως δείχνει το μέγεθος αυτής της εβδομάδας και την ορίζει Μεγάλη; Σίγουρα το μέτρο των φανερώσεων, αφού η αλήθεια είναι το μοναδικό μέγεθος που μπορεί να διαφοροποιήσει τον ισόπεδο αντικειμενικό χρόνο. Κρυμμένες στη μέσα όψη κάθε στιγμής του χρόνου, οι φανερώσεις της αλήθειας σημαίνονται κάποτε αντικειμενικά μέσα στο χρόνο σαν προκλήσεις μετοχής σε εκείνο το μέτρο της ζωής που δίνει στο χρόνο το μέγεθος του αδιάστατου παρόντος.

Η Εβδομάδα, αυτή η πολύ μεγάλη σε φανερώσεις και αποκαλύψεις, συγκεφαλαιώνει το παρόν της σωτηρίας του ανθρώπου, δηλαδή το μέτρο ζωής με το οποίο ο άνθρωπος σώζεται, γίνεται σώος, ολόκληρος, ατεμάχιστος από τη διαδοχή του χρόνου, τη φθορά και το θάνατο. Αυτή η σωτηρία είναι μια Γνώση που μας αποκαλύπτεται προοδευτικά με τη σημαντική των επτά αυτών ημερών. Γνώση του προσώπου του Θεού, δηλαδή προσωπική σχέση μαζί Tου, σχέση που ορίζει ένα παρόν ζωής ακατάλυτης από τη φυσική φθορά και το θάνατο.

 

 

 

 

Κυριακή των Βαΐων:

 «Ερχόμενος ο Κύριος προς το εκούσιον πάθος» καλεί και μας μετά την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή με «καθαρές διάνοιες» να τον ακολουθήσουμε, να πάθουμε μαζί Tου για να ζήσουμε μαζί Tου. Η άνοδος στα Ιεροσόλυμα είναι άνοδος προς τον ουράνιο Πατέρα για τον Χριστό και για μας. «Συνανυψώ υμάς εις την Άνω Ιερουσαλήμ, εν τη Βασιλεία των ουρανών».

«Τα πάθη τα σεπτά η παρούσα ημέρα ως φώτα σωστικά ανατέλλει τω κόσμω». Ο Χριστός Νυμφίος της Εκκλησίας. Η πρόσληψη από το Θεό και μεταποίηση του θανάτου και των παθών του ανθρώπου σε ζωή και ανάσταση είναι το παρόν της νυμφικής σχέσης του Χριστού με την Εκκλησία. Η Καινή Διαθήκη του Θεού με τον άνθρωπο. Στηριγμένη στην αγάπη και στην εμπιστοσύνη. Ικανή να πραγματοποιήσει τα πάντα. Να πάρει το βουνό και να το ρίξει στη θάλασσα.

– Η εορτή της Κυριακής των Βαΐων καθιερώθηκε να εορτάζεται τον 9ο αιώνα, σε ανάμνηση της υποδοχής που επιφύλαξε ο λαός με κλαδιά βαΐων στον Χριστό, κατά την είσοδό του στα Ιεροσόλυμα (βάιον ή βάις –vai– στα κοπτικά σημαίνει κλαδί). Όμως από τον 4ο αιώνα στα Ιεροσόλυμα από τη Βηθφαγή (βρισκόταν στην ανατολική πλευρά του Όρους των Ελαιών) υπήρχε αρχαιοτάτη τελετή που αναπαριστούσε την είσοδο του Χριστού. Με βάγια και κλαδιά ελιάς προπορευόταν ο λαός ψάλλοντας «Ωσαννά εν τοις υψίστοις, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου, ωσαννά, ο εν τοις Υψίστοις» και ακολουθούσε ο πατριάρχης, ο οποίος καθόταν επί «πώλου όνου». Η πομπή κατέληγε στο ναό της Αναστάσεως, αφού περνούσε από τους δρόμους της Ιερουσαλήμ. Διεκόπη όμως το 1009 επί Χάκεμ και ξανάρχισε το 1986.

  • Σήμερα οι εκκλησίες στολίζονται με βάγια, τα οποία μοιράζονται στους πιστούς. Σε πολλές εκκλησίες είναι πλεγμένα σταυρόσχημα. Στην Κρήτη πλέκουν δαχτυλίδια από ξασπρισμένα «βαγιά».
  • Κατά παράδοση η Βάγια και η Δάφνη γιορτάζουν την Κυριακή των Βαΐων.

 

Το Άγιο Μύρο

 

Την Κυριακή των Βαΐων ξεκινάει η προετοιμασία της διαδικασίας της παρασκευής του Μύρου. Το Άγιο Μύρο παρασκευάζεται περίπου κάθε δέκα χρόνια. Η παρασκευή και ο καθαγιασμός του Αγίου Μύρου είναι γεγονός ιδιαίτερης σημασίας τόσο για την Ορθόδοξη Εκκλησία, όσο και για το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Τα υλικά από τα οποία παρασκευάζεται είναι αρωματικά φυτά, δρόγες και αιθέρια έλαια, από τα οποία το σημαντικότερο είναι το ροδέλαιο (αποστέλλεται από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Βουλγαρίας). Ενδεικτικά, από τα συστατικά αυτά (με διάφορες παραλλαγές και προσθήκες εμφανίζονται σε καταλόγους από τον 8ο μέχρι και το τέλος του 19ου αιώνα) αναφέρουμε το έλαιο, τον οίνο, το κιννάμωμο, την ίριδα, τη μαστίχα Χίου, την αγγελική, το σάψιχο, τα μύρα, το μυροβάλανο, τη ζινγκίβερη, τη νάρδο, τα φύλλα ινδικού αλλά και το μόσχο (αιθεριούχο ζωικό έκκριμα από τον αδένα του αρσενικού μοσχαριού).

Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα παρασκευάστηκε Μύρο εννέα φορές. Το 1903, 1912,1928, 1939, 1951, 1960, 1973, 1983 και 1992. Τέλος, για τον 21ο αιώνα έγινε το 2002.

Από το βιβλίο «Ελληνισμός και Ορθοδοξία». Αν θέλετε το βιβλίο, μπορείτε να το βρείτε πατώντας εδώ ή πατώντας εδώ

Advertisements